Home >> Medicinale kruiden >> Producten >> Brandnetel

Brandnetel

Producten

De Latijnse naam voor Grote Brandnetel is Urtica dioica en is afkomstig van de woorden uro (ik brand) en dioica (twee huizen). De eerste verwijst naar het prikkende karakter van de plant en de laatste verwijst naar de scheiding van de mannelijke en vrouwelijke planten (planten hebben mannelijke of vrouwelijke bloemen).

De bladeren van de brandnetel bevatten aminen, flavonol glycosiden, fenolische zuren, scopoletine, b-sitosterol en tannines. De wortels bevatten polysacchariden, een lectine (UDA), fenolen en sterolen inclusief glycosiden. Brandnetel is rijk aan vitaminen A, C en K en verscheidene mineralen: ijzer, calcium, chroom, koper, chloor, magnesium, kalium, mangaan, fosfor, selenium, silicium, natrium, zwavel en zink.

Introductie

De brandnetelplant heeft zijn oorsprong in onder meer Europa, Azië en Noord-Amerika en groeit het beste op braakliggende terreinen en velden, of in het bos. De plant groeit bijzonder goed op een bodem met een hoog niveau aan stikstof en wordt daarom vaak aangetroffen rondom verlaten gebouwen. Omdat de plant behoefte heeft aan vochtige grond, wordt deze niet vaak aangetroffen in Zuid-Europa en Noord-Afrika, waar de grond vaak te droog is voor de brandnetel.

Brandnetels groeien in de zomer tot 1 à 2 meter in hoogte, waarna de bovengrondse delen in de winter weer tot op de grond afsterven. De plant heeft ver reikende wortels. De brandnetel is een plant die talrijke kleine, groenachtige of bruinachtige bloemen geeft.

Op de bladeren en stengels van de plant zijn vele holle stekende en niet-stekende haren (trichomen) te vinden. Bij aanraking komen de toppen van de haren los, wat de stekende haren transformeert tot onderhuidse naalden die histamine en andere chemische stoffen injecteren. Deze naalden produceren een stekend gevoel wanneer ze in contact komen met mensen en/of dieren. Het mengsel van chemische verbindingen veroorzaakt een pijnlijke steek (paresthesie).

De plant wordt al lange tijd gebruikt als medicijn en als een bron van voedsel, door de vele vitaminen en mineralen die de plant rijk is. Brandnetels die gekookt worden hebben een geur die vergelijkbaar is met spinazie. Vroeger werden de jonge planten in de lente geoogst en gekookt door indianen, wanneer ander voedsel schaars was. Door de planten te weken of te koken in water worden de bijtende chemische stoffen uit de plant verwijderd. Zodra deze brandharen zijn verwijderd, kan de plant worden verwerkt en gegeten zonder het gevaar van prikken.

	Foto: de bladeren van de brandnetel groeien recht tegenover elkaar op de stekelige stam. Elk blad groeit maximaal tot een lengte van 15 cm.
	Foto: zowel de bladeren als de wortels van de brandnetel kunnen tot een poeder worden vermalen. Het groenachtige poeder wordt gemaakt van de bladeren van de plant en het geelachtige poeder wordt gemaakt van de wortels.

Toepassing

De onderdelen van de brandnetel die worden gebruikt zijn de wortels en bladeren. De bladeren en wortels kunnen worden vermalen tot een poeder en worden vaak gebruikt in de vorm van capsules. Brandnetelbladeren kunnen ook worden gebruikt in thee of sap. Eveneens is het mogelijk de brandnetelplant te gebruiken als een tinctuur of een olie-extract.

Het kruid kan zowel inwendig als uitwendig worden gebruikt. Inwendig kan de brandnetel worden gebruikt in de vorm van een capsule (in poedervorm) of als thee. Uitwendig kan de plant op verschillende manieren worden gebruikt: door het maken van een kompres tegen verbranding; een olie-extract tegen ontstoken psoriasis of als thee of als een spoeling met een tinctuur tegen haaruitval en een droge hoofdhuid.

Medicinale werking

De bladeren en wortels van brandnetels worden in Europa al meer dan 2000 jaar gebruikt als medicijn.

Brandnetel heeft bloedstelpende eigenschappen en kan daardoor worden toegepast bij bloedingen veroorzaakt door verwondingen of tijdens de menstruatie. De samentrekkende eigenschappen van de bladeren van de brandnetel helpen tevens om de zwelling van aambeien te verminderen. De aanwezigheid van vele vitamines en mineralen, vooral vitamine C en ijzer, maken het kruid nuttig tegen bloedarmoede en een ijzertekort. De bladeren van de brandnetel kunnen ook worden gebruikt tegen artritis en reumatische pijn. Een oplossing van het extract kan worden toegepast op de huid om pijn in de gewrichten en spierpijn te verlichten.

De wortel staat erom bekend een urineafdrijvend middel (diureticum) te zijn en wordt gebruikt bij behandeling van een vergrote prostaat of een goedaardige prostaathyperplasie (BPH).

Brandnetel kan, ironisch genoeg, eveneens worden gebruikt bij de behandeling van huidproblemen (zoals eczeem), brandwonden en insectenbeten. Het werkt ook voor andere, gerelateerde allergieën (zoals hooikoorts).

Brandnetel kan ook worden gebruikt om de gezondheid van de hoofdhuid en het haar te verbeteren. Het vermindert de vettigheid van haar, en kan gebruikt worden als behandeling tegen roos.

De meest voorkomende medicinale gebruiksvormen van brandnetel zijn:

Als urineafdrijvend middel (diureticum);
Bij huidproblemen, zoals eczeem;
Bij allergische aandoeningen, zoals hooikoorts en astma;
Tijdens de menstruatie om zware bloedingen te verlichten;
Tegen een vergrote prostaat (in dit geval wordt de wortel gebruikt).

Industriële toepassing

Brandnetel wordt regelmatig gebruikt in voedingsmiddelen en dranken, bij de productie van textiel en papier, als voeding voor planten en in de cosmetica branche.

Op de Britse eilanden is zelfgebrouwd alcoholisch brandnetel bier een populair drankje. Ook kunnen brandnetels worden gebruikt in verschillende recepten van voedingsmiddelen, zoals pesto, polenta en puree.

Brandnetels worden soms ook gebruikt bij het maken van kaas, bijvoorbeeld als smaakstof in verschillende Goudse kazen.

Verder wordt brandnetel gebruikt in papier en stof productie; de vezels van de plant kunnen worden geweven tot papier of stof. De bladeren geven een groene kleur aan het weefsel en de wortels een gele kleur. De stengels van de brandnetel plant bevatten een bepaalde schorsvezel die van oudsher werd gebruikt in een vergelijkbaar proces als dat van linnenproductie. De vezels zijn ruwer dan katoen, maar in tegenstelling tot katoen kan brandnetel gemakkelijk groeien zonder pesticiden.

Ook kunnen brandnetels worden gebruikt als een activator voor compost of als een vloeibare meststof, omdat de plant veel stikstof bevat.

Het biomolecuul chlorofyl wordt eveneens verkregen uit de brandnetel plant. Naast de belangrijke rol in het mogelijk maken van fotosynthese (het verkrijgen van energie uit licht door planten), is de intense kleur van chlorofyl nuttig als commercieel pigment. Chlorofyl wordt gebruikt als toevoeging aan levensmiddelen (kleurstof). Het E-nummer van chlorofyl is E140. Deze kleurstof kan worden gebruikt om een intense groene kleur te geven aan een verscheidenheid van voedingsmiddelen en dranken, zoals pasta en absint.

Dosering

Het gebruik van brandnetelbladeren en -wortels kan over het algemeen als veilig worden beschouwd. De dodelijke dosis (LD50) van Urtica dioica door orale toediening van een aftreksel van de wortels aan ratten werd bereikt op een zeer hoog niveau van 1310 mg / kg lichaamsgewicht.

Ondanks het feit dat er geen wetenschappelijk bevestigde dosering is, wordt het ruwe gedroogde poeder als een voedingssupplement door volwassenen vaak genomen in hoeveelheden van 4-6 gram per dag.

Van de geconcentreerde extracten of poederextract (met een extract van 10:1) is 400-600 mg per dag aanbevolen voor gebruik op lange termijn als voedingssupplement.

Als therapeutische dosis in de vorm van poeder van gedroogde bladeren wordt 8-12 gram aanbevolen. Van gedroogd wortel poeder is deze hoeveelheid 6-8 gram per dag. Voor de behandeling van reumatische aandoeningen wordt zo nu en dan de dubbele dosering voorgeschreven.

Wanneer, in plaats van het ruwe medicijn, een geconcentreerd extract poeder (10:1) wordt gebruikt voor de therapeutische behandeling van aandoeningen, is het raadzaam om drie maal per dag 300-400 mg te gebruiken.

Voor cosmetica is er geen bekende wetenschappelijke dosering, hoewel de merkbare effecten zal moeten toenemen met de stijging van de dosering.

Contra-indicaties

Men dient voorzichtig te zijn bij het hanteren van rauwe brandnetelbladeren en -stengels, omdat deze onderdelen de huid kunnen irriteren, als gevolg van de brandharen. De steken zijn giftig, maar zijn zeer zelden ernstig.

Door zijn zeer lange geschiedenis van gebruik, kan brandnetel als veilig worden beschouwd, maar wees voorzichtig in de volgende gevallen:

Bij bekendheid met allergieën voor planten van de Urticaceae familie.
Het gebruik van brandnetel wordt afgeraden tijdens de zwangerschap/borstvoeding en bij kinderen onder de 12 jaar, door de effecten op het androgeen en het oestrogeen metabolisme.
Brandnetel kan leiden tot een lagere bloeddruk en hartslag. Daarnaast is het raadzaam om chronisch gebruik te voorkomen, vanwege de urine afdrijvende effecten.
Neem geen brandnetel tijdens de zwangerschap of borstvoeding, aangezien er een gebrek is aan beschikbaar wetenschappelijk bewijs. In theorie kan brandnetel zorgen voor (teveel) stimulatie in de baarmoeder.
Brandnetelthee mag niet worden gebruikt bij een zwak hart of slechte nieren. De enige uitzondering is wanneer het wordt gebruikt onder begeleiding van een ervaren arts of een natuurgeneeskundige.
Ouderen dienen brandnetel met voorzichtigheid te gebruiken, aangezien een verlaagde bloeddruk het gevolg kan zijn van het gebruik van brandnetel.

Meer informatie / nieuws

2012-05-18	Stinging nettles: Well worth the extra care for taste and nutrition
2011-07-31	Leaking men - Herbal supplement treatment options for benign prostatic hyperplasia (BPH)